Bidhaa zipi zimeondolewa kwenye ushuru?

​

Seneta Susan Collins wa jimbo la Maine alitangaza tarehe 23 Oktoba kwamba makundi tisa ya bidhaa muhimu kwa wakulima na wafanyabiashara wa jimbo lake yatapata msamaha wa ushuru wa Marekani kwa bidhaa kutoka Kanada.

​

Bidhaa hizo ni pamoja na:

• Masanduku na katoni za karatasi zinazotumika kufungashia bidhaa.

• Makasha, masanduku na kreti za plastiki.

• Mifuko ya plastiki ya kufungashia bidhaa.

• Vifaa vya kupoza na kugandisha bidhaa.

• Mashine za kusafisha, kupanga na kuweka mazao katika madaraja.

• Mashine za kujaza, kufunga na kuweka lebo kwenye vifungashio.

• Mashine za kufungasha na kufunika bidhaa.

• Karatasi nyembamba, mabamba, filamu na foili zisizo na gundi.

• Mwani na bidhaa nyingine za alga zinazotumiwa kwa chakula cha binadamu. 

​

Bidhaa hizo zina umuhimu kwa wakulima wa blueberry, viazi na tufaha, pamoja na biashara zinazohusika na uzalishaji wa mwani. Baadhi ya wazalishaji hutegemea vifaa maalumu kutoka Kanada ambavyo ni vigumu kupata kutoka kwa wazalishaji wa Marekani, au ambavyo vingekuwa ghali kuvibadilisha.

​

Msamaha huu unaendeleza hatua za awali zilizosaidia kuondoa ushuru kwa bidhaa kama chumvi ya barabarani na saruji, ambazo ni muhimu kwa huduma za manispaa na shughuli za ujenzi katika jimbo la Maine ambapo ni karibu na mpaka kati ya Kanada na Marekani.

​

​

Kwa nini Marekani ilikuwa imeweka ushuru huo?

​

Mwezi Julai 2026, utawala wa Trump ulitangaza ushuru wa ziada wa asilimia 50 kwa makundi fulani ya bidhaa za Kanada chini ya kifungu cha 338 cha Sheria ya Ushuru ya Marekani ya mwaka 1930. Ushuru huo ulianza kutekelezwa tarehe 22 Agosti baada ya mazungumzo ya kibiashara kushindwa kuzaa makubaliano.

​

Utawala wa Marekani ulisema hatua hiyo ililenga kukabiliana na kile ulichokitaja kuwa ubaguzi dhidi ya biashara za Marekani katika sekta za magari, bidhaa za maziwa na vileo.

​

Kanada ilipinga hatua hizo na kutekeleza ushuru wa kulipiza kisasi kwa bidhaa za Marekani zenye thamani ya takribani dola bilioni 27.6 za Kanada, kuanzia tarehe 8 Septemba 2026. 

​

Hivyo, hatua ya sasa ya kuondoa baadhi ya ushuru inapaswa kueleweka katika muktadha wa mgogoro mpana unaohusisha hatua za kuwekeana ushuru, mazungumzo yaliyokwama na jitihada za nchi zote mbili kulinda maslahi ya biashara zao.

​

​

Je, uchaguzi wa Marekani umechangia uamuzi huu?

​

Uamuzi huo umetangazwa siku 11 kabla ya uchaguzi wa katikati ya muhula nchini Marekani, uliopangwa kufanyika tarehe 3 Novemba 2026.

Uchaguzi huo utahusisha viti vya Bunge la Marekani, ikiwemo Baraza la Wawakilishi na sehemu ya Seneti. Kwa hiyo, masuala ya gharama za maisha, ajira, biashara na athari za ushuru yanaweza kuwa muhimu katika mijadala ya kisiasa.

​

Seneta Susan Collins, Mrepublican anayewania kuchaguliwa tena katika jimbo la Maine, amekuwa akishinikiza utawala wa Trump kutoa msamaha wa ushuru kwa bidhaa zinazohitajika na wakulima na wafanyabiashara wa jimbo lake.

​

Taarifa za Bloomberg na The Washington Post zimehusisha hatua hiyo na mazingira ya kisiasa kabla ya uchaguzi, hasa kwa sababu gharama za ushuru zimekuwa suala linalowagusa wafanyabiashara na wapiga kura katika majimbo yanayofanya biashara kubwa na Kanada. 

​

Hata hivyo, ingawa muda wa uamuzi huo unaweza kuleta manufaa ya kisiasa kwa viongozi wanaotetea msamaha huo, si sahihi kuhitimisha kuwa uchaguzi ndio sababu pekee ya hatua hiyo. Seneta Collins ameeleza kuwa lengo lake ni kupunguza gharama kwa biashara, wakulima na familia katika jimbo lake.

​​

​

Je, vita vya ushuru vinaelekea mwisho?

​

Kwa sasa, ushahidi unaonyesha kupungua kwa shinikizo kwa baadhi ya bidhaa, lakini si mwisho wa mgogoro.

​

Marekani na Kanada bado zinahitaji kushughulikia tofauti zao kuhusu sera za biashara, ushuru wa kulipiza kisasi na masharti yanayoongoza biashara kati yao. Pia, ushuru tofauti unaweza kutumika kwa bidhaa moja kulingana na sheria na uainishaji wake wa forodha.

​

Kwa hiyo, wafanyabiashara wanapaswa kufuatilia amri rasmi za Marekani na taarifa za serikali ya Kanada ili kubaini ni bidhaa zipi zimeondolewa kwenye ushuru, lini msamaha unaanza kutumika na kama masharti mengine bado yanahusika.

​​

​

Hitimisho

Kuondolewa kwa ushuru wa asilimia 50 kwa baadhi ya bidhaa za Kanada ni hatua muhimu kwa biashara zinazotegemea bidhaa hizo, lakini haitoshi kuthibitisha kuwa vita vya kibiashara kati ya Marekani na Kanada vinafikia mwisho.

​

Wakati uchaguzi wa katikati ya muhula ukikaribia, hatua hiyo pia ina umuhimu wa kisiasa, hasa katika maeneo ambayo biashara na ajira zinategemea uhusiano na Kanada.

​

Swali muhimu kwa siku zijazo ni kama msamaha huu utapanuka na kuambatana na makubaliano mapana ya kibiashara, au kama bidhaa nyingine zitaendelea kukabiliwa na ushuru wa ziada.

​

Kwa Kanada, Ontario na biashara zinazofanya kazi katika masoko ya nchi hizo mbili, maendeleo yatategemea si matangazo ya msamaha pekee, bali pia utekelezaji wake rasmi na hatua zitakazofuata katika mazungumzo ya kibiashara.

​

Tumalizie kwa kuwakumbusha kwamba wataalamu wengi walisema vita hivi ya ushuru havitaweza kudumu kwa urefu kwa sababu ya umuhimu wa kutunza uhusuano mwema baina ya nchi hizo mbili kwenye sekta mbali mbali na haswa kutokana na mpaka kubwa baina ya nchi hizo. Maendeleo na taarifa haya mpya yanaleta uhamasisho ya kurudisha uhusiano mwema pale mbele. Mwishoni, ni wananchi upande zote mbili watakao nufaika. Na hii ni muhimu.

​

Vyanzo vya habari: Reuters, 23 Oktoba 2026; Bloomberg, 23 Oktoba 2026; Ofisi ya Seneta Susan Collins, 23 Oktoba 2026; Serikali ya Kanada, Huduma ya Kamishna wa Biashara.